Hoofdpagina

Afweermechanisme

 

Veel mensen zetten het in werking om te voorkomen dat allerlei driften en emoties zich in alle hevigheid manifesteren. 

Verdringing is een afweermechanisme.
Bij verdringing worden onbewust zaken die nare of pijnlijke gevoelens oproepen uit het bewustzijn geweerd.
Het kunnen verboden impulsen uit het onderbewustzijn zijn, die bewust gaan worden.
Maar ook verdringen we pijnlijke ervaringen.
Incestervaringen worden vaak verdrongen- deze ervaringen zouden te veel emoties oproepen.

Projecteren is ook een afweermechanisme.
Wanneer iemand gevoelens heeft die niet toelaatbaar zijn, dan dicht hij ze vaak toe aan anderen en deze mensen veroordeelt hij vervolgens.
Bijvoorbeeld een man zou zelf ontrouw willen zijn , maar veroordeelt een echtpaar
waarvan de ene partner een misstap heeft begaan.
Projecteren is vaak het ontkennen van de eigen gevoelens.

Reactievorming lijkt veel op projecteren met een klein verschil.
Bij projecteren gaat het soms om niet-reeŽle toeschrijvingen.
Bij reactievorming bestaan de eigenschappen wel duidelijk die iemand niet bij zichzelf toelaat.
Bijvoorbeeld : de moraalridder die ageert tegen sexualiteit op tv.
De onbewuste impuls schermt hij af door de roep om moraal.

Rationaliseren

Dat doen mensen die hun gedrag of gedachten niet acceptabel vinden.
Ze voorzien ze dan van een andere interpretatie, zodat ze wel aavaardbaar worden.
Iemand beschermt zich dan in zekere zin
Zo kan het zijn dat iemand die aan de kant gezet is door zijn partner rondvertellen dat hij allang op deze partner uitgekeken was en allang had willen scheiden.
Zo weert hij zijn gevoelens van verdriet en pijn af.

Verschuiving

Mensen richten vaak hun boosheid op een ander dan de "aanvaller". Dat is minder gevaarlijk dan rechtstreeks verzet tegen de agressor.
Eigen emoties richten zich niet op de oorspronkelijke bron van hun frustratie maar op andere mensen, die er vervolgens ook weer niets mee kunnen. Zo maakt het slachtoffer zelf ook weer onschuldige slachtoffers.
Bij een overdracht in de psychanalyse is er ook een verschuiving.
De patiŽnt richt zijn woede, die hij tegenover zijn ouders voelde, op de behandelaar.

Afweermechanismen functioneren op onbewust niveau.Het leven kan zwaar worden wanneer er veel afweermechanismen worden toegepast; het kost veel energie.
Het beeld van de realiteit van iemand kan er ook door vervormen en op de lange duur kan het voor grote problemen zorgen wanneer iemand zijn gevoelens blijft ontkennen.

Annelies









< © Annelies van Rheenen >